Eyyup Zekeriya TELCİĞLU

Eyyup Zekeriya TELCİĞLU

Bizim Teknikerler

29 Şubat 2016 - 18:24

Kendilerince ötelendiler! Ara elaman denildi! Bu sıfattan hiç hoşlanmadılar… Yaz staj uygulamalarında hizmetli muamelesi gördüler, görevleri olmayan ayak işlerine de koşturuldular; oysaki onlar okumuşlardı! Bunlar bizim teknikerlerdir. Sayıları çoktu fakat sesleri çıkmıyordu ve sahipleri yoktu kendilerince… 2015 eylül e   kadar.

18–19 Eylül 2015 tarihinde Yükseköğretim Kurumuna (YÖK) bağlı Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulları Müdürler toplantısı Atatürk Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu'nda yapılmıştı. Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokullarının sorunlarının görüşülüp tartışıldığı Müdürler toplantısına Atatürk Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokul müdürü Prof. Dr. Nuri BAKAN   başkanlık etti.

Toplantıda, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokullarının mesleki eğitiminin genel tarihi gelişimi ve SHMYO’ları için özgün önerileri, ülkemizde teknikerlik eğitiminde son durum, Sağlık meslekleri eğitiminde yeni yaklaşımlar; ulusal sağlık hizmetleri meslek yüksekokulları sempozyumlarının dünü, bugünü ve geleceği, Sağlığın hizmetleri sunumunda sağlık teknikerlerine olan gereksinimler, SHMYO’larında program açma kriterlerinin gözden geçirilmesi ve standartların belirlenmesi, Akademik personel/eğitici durumunun gözden geçirilmesi: Mevcut durum/beklentiler, Yaz stajları: Staj süreleri ve staj yerlerinin belirlenmesindeki kriterler, Kurum içi – kurumlar arası ve ÖSYM tabanlı ve dikey geçişlerde yaşanılan sorunlar ve çözüm önerileri, Mevcut müfredatların gözden geçirilmesi ve standardizasyon, Mevcut programların işleyişinde yaşanan sıkıntılar ve çözüm yolları, sağlık alanında okuyan öğrencilerin uygulama alanlarında yaşadıkları sorunlar ve çözüm önerileri, Bolegne sürecinin sağlık hizmetleri meslek yüksekokulları yönünden ele alınması, konuları Sağlık Hizmetleri Yüksekokul Müdürlerinin hazırladığı slayt sunumları ile birlikte brifing verildi. Okulların akademik, sosyal, sportif, kültürel, bilimsel faaliyetleri yanı sıra kısa ve orta vade hedefleri anlatıldı. Toplantı süresince ve kapanış oturumunda katılımcıların ortak görüş ve kararları doğrultusunda aşağıda belirtilen konularda görüş birliğine varıldı.

SONUÇ BİLDİRİSİ

1.      Sınavsız geçiş sonrası öğrencilerin giriş seviyeleri değişmiş, eşit bilgi seviyesinde öğrencilerin sınıf başarıları genel olarak düşmüştür. Bu durumun ele alınarak düzeltilmesi gerekmektedir. Sınavsız geçiş sistemi büyük bir sıkıntı yaratmaktadır. Sınavsız geçiş kesinlikle kaldırılmalıdır. Hali hazırda meslek liselerinden gelen öğrencilerin alt yapıları çok yetersizdir. Sağlık Meslek Liselerinde yapılan son değişiklikle sadece hastabakıcı yetiştirecek, programlara ayrılarak öğrenci yetiştirmeyecek, bu değişikliğe paralel olarak önümüzdeki yıldan itibaren gelen öğrenciler için sınavsız geçişlerinin yeniden düzenlenmesi gerekecektir. Bu konuda ÖSYM’nin uyarılması gerekecektir.  

2.      Ülke genelinde bir çalışma yapılarak mezunlara olan ihtiyacın belirlenmesi gerçekte gereksinim duyulmayan programların fesih edilmesi uygun olacaktır. Dolaysıyla ihtiyaca uygun istihdam yapılması için çalışılmalıdır. Belli SHMYO’lar belli alanlarda uzmanlaşmalıdır. Gereksinimlere uygun programlar açılmalıdır.

3.      Özellikle kamu alanında istihdam sırasında SHM Yüksekokulu mezunlarına kadro önceliği tanınmalıdır.

4.      SHM Yüksekokullarında mezunlarının yetki ve sorumlulukları tam olarak tanımlanmalı, meslek standartları ivedilikle tamamlanmalıdır.

5.      SHM Yüksekokullarında, gerekli fiziksel alt yapı, donanım ve öğretim elemanı sağlanmadan yeni programlar açılmamalıdır.

6.      SHM Yüksekokullarına eğitim-öğretim programlarına uygun öğretim elemanı kadrosu sağlanmalıdır.

7.      Öğretim elemanlarının kendi eğitimlerine ilişkin etkinliklere katılma ve lisansüstü eğitim yapma olanakları desteklenmelidir.

8.      SHM Yüksekokullarında uygulama yapılabilecek laboratuvar alt yapı olanaklarının geliştirilmesi gereklidir. Teknolojik gelişime ayak uydurmayı sağlayabilecek eğitim araçları ve laboratuar donanımları için yeterli bütçe olanakları sağlanmalıdır.

9.      Tanımlanan beklentilere uygun olarak, her programdaki kuramsal ve uygulama ders saatleri dengelenmeli ve ülke çapında eğitimde denklik ve standardizasyonun sağlanması için çalışma başlatılmalıdır

10.  YÖK bünyesinde Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulları arasında ulusal düzeyde eşgüdümü sağlayacak (Koordinatörlük benzeri) bir yapı oluşturulmalıdır. SHM Yüksekokullarının ulusal ve uluslararası düzeyde akredite olabilmeleri için çalışmalara ivedilikle başlanmalıdır.

11.  Öğretim elemanlarının ya da mezunların gelişimine yönelik Avrupa Birliği Projelerine (Da Vinci) önem verilmeli, bu konuda çok merkezli girişimler başlatılmalıdır.

12.  SHM Yüksekokullarının sektör ile işbirliği ve eşgüdümünü artıracak girişimlere öncelik verilmelidir.

13.  SHM Yüksekokulları arasında işbirliği ve paylaşımın artırılması amacıyla düzenli ve sürekli sempozyum, seminer ve benzeri bilimsel etkinlikler yapılması planlanmalıdır.

14.  Sistemli ve düzenli staj yapılması konusunda sorunlar yaşanmaktadır. Staj yeri bulunması sıkıntısı ve denetim yapan öğretim elemanlarına ücret ödenmemesi sıkıntıları giderilmelidir.

15.  YÖK’te staj yapılabilecek işyerlerinden oluşan bir veri tabanı oluşturulmalıdır

16.  Meslek Yüksekokulları ile ilgili olarak, 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununda daha açık tanımlamalar yapılmalıdır. Böylece, yaşanan kimlik ve imaj sorunu çözülebilecektir.

17.  Üniversitelerin Yönetim Kurulunda SHMYO’lar temsil edilmelidir.

18.  Kadro yetersizliğinin giderilmesi için her bölüme/programa 3 öğretim elemanı olacak şekilde kadro tahsisleri gerçekleştirilmelidir.

19.  Sanayi-Üniversite işbirliği doğrultusunda sanayide çalışan uzmanların üniversiteye kazandırılması ile ilgili düzenlemeler yapılmalıdır. Öğretim Elemanlarının %30’nun sektörden transfer edilmesi yoluna gidilmelidir.

20.  Bilimsel araştırma projelerinde proje yürütücülerinin, yalnızca öğretim üyelerinden olması zorunluluğu kaldırılarak öğretim görevlilerinin de proje yürütücüsü olabilmeleri sağlanmalıdır.

21.  Sağlık bilimleri alanında eğitim veren SHMYO mezunlarının kamu personeli istihdamında ilgili programlardan mezun olma şartı getirilmelidir.

22.  KPSS ve DGS sınavlarında ön-lisans alanlarıyla ilgili sorular da yer almalıdır.

23.  Her üniversitede SHMYO’ları temsil etmek üzere bir ‘Danışma Kurulu’ ve her program için ‘Danışma Komitesi’ oluşturulmalıdır. Danışma Komitesi iş dünyası ile bağı sağlamak,  nitelikli eleman ve istihdam olanağı sağlayacaktır.

24.  İl İstihdam ve Eğitim Kurullarında SHMYO’ların da temsil edilmesi gerekmektedir.

25.  Öğretim elemanının sayısal yetersizliği nedeniyle program açma veya kapatılma riski öğretim elemanın uzmanlık alanına bakılarak kabul edilerek belirlenebilir.

26.  YÖK tarafından olumsuz imaj yaratacak program ismi değişiklikleri program kontenjanlarının dolmamasına yol açmaktadır. (Yaşlı Bakımı gibi)

27.  SHMYO sorunlarının giderilmesi amacıyla YÖK bünyesinde Sağlık Hizmetleri Mesleki ve Teknik Eğitim Koordinasyon Merkezi kurulmalıdır.

28.  Kontenjan artışları bir standarda oturtulmalıdır.

29.  Ders kredilerinin belirlenmesinde üniversiteler arasındaki farklılıklar giderilmelidir. Yatay ve dikey geçişteki sorunlar çözümlenmelidir.

30.  Bölüm başkanlığı ve program başkanlığı statüsü açıklığa kavuşturulmalıdır.

31.  Sağlık Hizmetleri MYO’ları Sağlık Yüksek Okullarının gölgesinde bulunmaktadır. Bu durumun net bir düzenlemeyle giderilmesi gerekmektedir.

32.  MYO’ları ile Sağlık Hizmetleri MYO’larındaki benzer programların birleştirilmesi gerekmektedir. ( Biyomedikal Cihaz Teknolojisi programı, SHMYO bünyesinde olması gibi)

33.  Yaşlı Bakım, Nükleer Tıp programları gibi mezunlar için Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS) vb. ile yerleşebilecekleri iş alanları tanımlanmalıdır.

34.  YÖK’ün İKMEP kapsamındaki müfredat çalışmalarında sağlık alanındaki düzenlemeler karmaşıktır. Kredi ve ders saati sınırlamalarının getirilmesi ve bazı derslerde AKTS kredilerinin yüksek olması sorunlar doğurabileceği için bu konuda bir komisyon oluşturulması gerekmektedir.

35.  Sağlık Bakanlığından da bir yetkilinin toplantılara davet edilmesinin sağlanması.

36.  Perjüsyon programlarının 4 yıllığa tamamlanması ve görev tanımlarının yapılması

37.  Ulusal Meslek Yüksekokulları Müdürleri Toplantısının her yıl yapılarak tüm müdürlerin katılımı sağlanmalıdır.

38.  Yaşlı Bakım Programı Teknikerlerinin enjeksiyon yapma yetkileri yok. Diğer ülkelerdeki yaşlı bakım teknikerlerinin enjeksiyon yapma yetkisi var. Türkiye uygulamaları ile dünya uygulamaları arasında bu farkın giderilmesi için gerekli düzenlemelerin yapılması.

39.  Staj yönetmeliklerinin standart hale getirilmesi

40.  Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokullarına alınacak öğretim görevlileri için, mezun olduğu ön lisans diplomalarının da öğretim görevlisi şartlarında yer almasının sağlanması

41.  Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokullarının ikinci öğretim programlarının derslerin uygulama ağırlıklı olduğundan öğrencilerin uygulama yapamaması nedeniyle YÖK tarafından kapatılması 

42.  İlçelere SHM Yüksekokullarının açılmaması

43.  SHM Yüksekokullarının stajları nedeniyle KPDS sınav tarihlerinin öğrencilerin staj durumları gözetilerek yeniden belirlenmesi

44.  Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokullarının Müdür ve Müdür yardımcılarının, 2914 sayılı Kanunun 5, 12 ve 13 üncü maddelerinin uygulanması sırasında yüksekokul müdür ve müdür yardımcılarına sağlanan mali haklardan yararlandırılmalarına imkan olmadığını belirten Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 07.07.2015 tarih, 45516914-110.04.05-[825.15]/6336 sayılı yazısında belirtiği konulara ilişkim ilişkin gerekli düzenlemenin yapılarak mali haklarını almaları sağlanması gerekmektedir.

45.    Bilindiği gibi 19.11.2014 tarih ve 6569 sayılı Kanunun geçici madde 69 da " Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle sağlık alanında ön lisans diploması alanlardan ebelik ve hemşirelik programlarından mezun olanlara kendi alanlarında, diğerlerine ise Yükseköğretim Kurulunun belirleyeceği, ebelik ve hemşirelik dışındaki ilişkili alanlarda lisans tamamlama eğitimi yaptırılır. Bu eğitimler, Yükseköğretim Kurulunun belirleyeceği alanlarda uzaktan eğitim yöntemleri ile verilebilir. Uygulama eğitimleri için Sağlık Bakanlığı ile Yükseköğretim Kurulu işbirliği yapar. Bu eğitimlerin usul ve esasları Yükseköğretim Kurulunca belirlenir “ hükmü uyarınca, Yükseköğretim Kurulunun olağan planlamalarının dışında, kanuni zorunluluk olarak sağlık alanında lisans tamamlama yapılacaktır. Lisans tamamlama alanı kanunla belirlenmiş olup bu tamamlamada yine ilgili kanunda uzaktan eğitim yöntemine de yer verilmiştir. Görüldüğü gibi birçok sağlık hizmetleri meslek yüksekokulu programlarında yer alan TDS programına lisans tamamlama hakkı bulunmamaktadır. TDS öğrencilerine de lisans tamamlama hakkı verilmediğinden onlara da lisans tamamla hakkı verilmesi için gerekli düzenlemelerin yapılması için YÖK’te girişimde bulunulması

46.  Son yapılan lisans tamamlama programlarıyla uzaktan eğitimle Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulları 4 yıllık eğitim veren okullar statüsüne getirmiştir.  Bu okulların uzaktan eğitimle dört yıllık okul statüsüne getirilmesindense, var olan programların 4 yılık örgün eğitim verilerek dünyanın kabul ettiği nitelikli eleman yetiştirilmesi için hazır olan üniversitelerin 4 yıllık programlar hazırlayarak 4 yıllık eğitime geçilmesi sağlanmalı

47.  Toplantının sonuç bildirgesini oluşturulacak bir komisyon tarafından YÖK yetkililerine sunulmasına, Komisyon Üylerinin;

Prof.Dr.Atila  Akkoçlu (Başkan DEÜ SHMYO Müdürü)

Prof.Dr.Nusret Erdoğan (Marmara Üniversitesi SHMYO Müdürü)

Prof.Dr.Necati Utku (Atatürk Üniversitesi SHMYO Müdür Yardımcısı)

Prof.Dr.İhsan Halifeoğlu (Fırat üniversitesi SHMYO Müdürü)

Prof.Dr.Neslihan Boyan (Çukurova Üniversitesi SHMYO Müdürü)

Doç.Dr.Demet Ünalan (Erciyes Üniversitesi SHMYO Müdürü)

Doç.Dr. Meral Yüksel (Marmara Üniversitesi SHMYO Müdür Yardımcısı)

Doç.Dr. Şule Yıldız (Çukurova Üniversitesi SHMYO Müdür Yardımcısı)

Yrd.Doç.Dr. Şeyda Ökdem (Başkent Üniversitesi SHMYO Müdürü)

Yrd.Doç.Dr. Onur Yarar (Okan Üniversitesi SHMYO Müdürü)

Oluşması katılımcıların oybirliği ile kabul edilmiştir. 

48.  12 Aralık 2015’de belirlenen komisyon üyeleri ile alınan kararların gözden geçirilmesi ve bundan sonra yapılacaklarla ilgili karar almak üzere Başkent Üniversitesi SHMYO’nun ev sahipliğinde gerçekleştirilmesine karar verilmiştir.

49.  Sağlık insan gücünde öncelikli olarak ele alınması gereken temel konular arasında, değişen toplumsal yapı çerçevesinde ortaya çıkan yeni durumlara uygun olarak; kime?, ne kadar?, hangi nitelikte? gereksinim olduğunun belirlenmesidir.

50.  Gelişmiş ülkelerde meslek eğitimi, 18 yaşını doldurduktan sonraki devreye rastlayan dönemlerde verilecek şekilde, eğitim sistemi düzenlenmiştir. Oysa ülkemizde hala sağlık meslek lisesi düzeyinde eğitimle sağlık insan gücü yetiştirilmektedir. Bu durumun gözden geçirilmesi gerekmektedir.

51.  Eğitim aşamalarında çeşitli sorunları vardır: Kısa sürede çok yoğun bir eğitim almaktadırlar.

52.  Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulları(SHMYO), sağlık sektörünün farklı çalışma alanlarına yönelik eleman yetiştiren, ön lisans düzeyinde eğitim veren yükseköğretim kurumlarıdır. Bu kurumlarda verilen eğitim kalitesi, sunulacak sağlık hizmetinin kalitesini direkt etkilemektedir. Türkiye de henüz bu okullara öğretim elemanı veya eğitici yetiştirecek yükseköğrenim kurumu yoktur. Bu okullarda farklı akademik ünvanlı/unvansız, sektör deneyimli/deneyimsiz eğiticilerin bulunması sorunlara yol açmaktadır. Buna eğitici sayısı yetersizliği de eklenince sorun büyümektedir. Bunun için bir an önce nicelik ve nitelik olarak yeterli eğiticilerin bulunması gerekmektedir.

53.  Türkiye de SHMYO larında eğiticilerin bu özelliklere ne derece sahip oldukları yönünde her hangi araştırma bulunmamaktadır. Kendi okulumuzda SHMYO larında kadrolu eğiticilerin bir kısmı eğitim yaptıkları alanda lisans mezunudur. Bunun da en büyük nedeni sağlık bilimleri enstitülerinde eğiticilerin kendi alanları ile birebir örtüşen yükseklisans veya doktora programlarının olmamasıdır. Bir başka nokta yükseklisans /doktora mezunu eğiticilerin sektörde deneyimsiz olmasıdır. SHMYO da eğiticilerin ne düzeyde bilimsel yeterliliği ve sektör deneyimi olması konularınına öğrenci sayısındaki artış, öğretim elemanı yetersizliğine ve öğretim elemanlarının ders yüklerinde artışa neden olmaktadır. Buna bağlı olarak eğitim öğretimin kalitesi düşmektedir. Bu sorunun çözülebilmesi için, meslek yüksekokullarına yeterli öğretim elemanı kadrosu verilmeli ve öğretim elemanı başına düşen öğrenci sayısı dünya standartlarına getirilmelidir. Böylelikle meslek yüksekokullarının öğretim elemanları, yayınlarını, bilimsel etkinliklerini ve yabancı dil düzeylerini arttırmak için zaman ayırabileceklerdir.

54.  Sağlık Hizmetleri Meslek yüksekokullarında öğretim görevlilerinin de yasal olarak bölüm başkanlığı görevini yürütmeleri ve ders yüklerinin yeniden gözden geçirilmesi sağlanmalıdır. Ayrıca meslek yüksekokulu yönetim kurulu üyeliği için öğretim üyesi şartı kaldırılarak meslek yüksekokullarının kendi yönetim kurullarını oluşturmalarının önü açılmalıdır.

55.  Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu programlarının müfredatlarının; değişen ihtiyaçlara cevap verebilmesi ve çağdaş gelişmeler ile paralel yürütülebilmesi için ayrıca ilgili lisans öğretim programları ile koordineli olarak yeniden ele alınması ve güncellenmesi gerekmektedir.

56.  Sınavsız Geçiş Sisteminin uygulanmasının yerine Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sistemi (ÖSYS) ya da yine Yükseköğretim Kurumu tarafından uygulanacak bir başka sınav ile öğrencilerin seçilerek, sağlık ile ilgili bu programlara yerleştirilmeleri öğrenim ve meslek kalitesini artırmada oldukça önemli olacaktır.

57.  Bu çalışma ile Türkiye’de, SHMYO’larında, ders programlarının ders isimlerinden başlayarak, saati, dönemi, kredi sayısı ile farklı olduğu gösterilmiştir. SHMYO’larının AB ve ABD ile tamamen uyumlu eğitim ve öğretime sahip olabilmesi için programların standardize edilmesi gerekmektedir. Bu, aynı zamanda yatay geçişlerde öğrencilere kolaylık sağlayacaktır. Bunun için de, aynı programların, ders programlarının eğitim komisyonları kurularak standardize edilmesi, ders isimleri, kredi sayılarının aynı olması önerilmektedir. Burada Patoloji dersi için Türkiye’de tek olan Marmara Üniversitesi SHMYO Patoloji Laboratuar Programı her türlü dayanışma ve iş birliğine öncülük edebilir.

58.  Bazı öğrenciler bazı uygulamaları hiç yapmazken bazı öğrenciler beklenenden fazlasını yapmıştır. Bu dengesizliğin staj süresi içerisinde değerlendirilerek uygulama yapma imkânı bulamayan öğrencilerin eksiklerinin giderilmesi konusunda staj gözden geçirilmeli ve düzenlenmelidir. Ambulans ve Acil Bakım Teknikerliği programı öğrencileri için yapmaları beklenen uygulamaların bir alt sınırı maalesef resmi olarak yoktur. Bu diğer programlar için de geçerlidir. Sonuç olarak Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinin yapmaları beklenen uygulamalarla ilgili olarak bir alt sınır belirlenmelidir.

59.  Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulları için müfredat programları, mesleğin kalite standardını belirlemede temel rehber ve ülke ihtiyacına göre her zaman değiştirebilen dinamik bir yapıya da sahip olmalıdır. Tek amaçta birleşme eğitim-öğretimin standart olması ile sağlanmaktadır. Bunu sağlamak için, müfredat hazırlama komisyonu kurulup gerekli olan çalışmalar yapılarak bu çarpıklık ortadan kaldırılmalıdır.

60.  Eğitim sürelerinin dört yıla çıkarılması, lisansüstü eğitimin sağlanması, üniversitelerdeki aynı programlarda müfredatların standardize edilmesi, görev tanımlarının yeniden düzenlenmesi, önlisanstan mezun olmuş ve mezun olacak öğrencilere oluşturulacak 4 yıllık okullar için dikey geçiş olanağı sağlanması gerektiği düşünülmektedir.

61.  Paramedikler, Acil Tıp Hizmetleri’nde, hastaya ve yaralıya olay yerinde veya ambulansda hastane öncesi acil bakım sağlayan ve ilk müdahale eden profesyonel meslek sahibi kişilerdir. Türkiye’de paramediklerin iş tanımlarının belli olmasına rağmen eğitimleriyle ilgili standardizasyon yoktur.

Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulları toplantısının Harran Üniversitesi, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu tarafından gerçekleştirilmesine karar verilmesi Bu toplantılarda Program temelli çalıştayların yapılması, Bu toplantıların süreklilik arz etmesi öğrencileri, öğretim elemanlarını aksiyonelliğe sevk etmiş,  ev sahipliği yapacak üniversite iki kongre organizasyonunun hazırlığına başlamıştır.

(http://www.harranpodoloji.org,http://saglikçaliştayi.org)Kısacası bu toplantı sesiz yığınların sesi olmuştur. Başarılı sonuçlar vermesi dileğiyle.

Bu yazı 2327 defa okunmuştur .

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..

Son Yazılar